فهرست

حجت الاسلام عبداللهی در نشست علمی نگاهی نو به ابعاد نهضت جنگل: تأکید میرزا کوچک بر استقلال ایران در ابتدا و انتهای نهضت جنگل/ گسست نسلی باید با شناخت هویتی جبران شود

12:03 , 1400/09/15

حجت الاسلام “مرتضی عبداللهی” مدیر مرکز مطالعات مبارزات انقلاب اسلامی در گیلان، گفت: طبق اسناد مکتوب تاریخی، میرزا کوچک در ابتدا و انتهای نهضت جنگل بر استقلال ایران تأکید داشت.

نشست علمی «روایتی نو از نهضت جنگل»، عصر امروز با حضور جمعی از فعالان فضای مجازی و با سخنران حجت الاسلام مرتضی عبداللهی، مدیر موسسه مبارزات انقلاب اسلامی گیلان (رنگ ایمان) در سالن جلسات سازمان بسیج دانشجویی برگزار شد.

حجت الاسلام مترضی عبداللهی در این نشست با اشاره به اینکه این روزها، بیشتر از شناخت میرزا، شبهات در اذهان مردم وجود دارد اظهار داشت: دشمن این روزها با تولید شبهات مینیمال متنی و تکرار آن در فضای مجازی، اذهان را درباره میرزا کوچک جنگلی منحرف کرده است. متأسفانه برخی از نویسندگان تخلیات خود را در نوشته های خود درباره میرزا کوچک نوشته اند که شناخت این نوشته ها نیازمند مطالعه بیشتر متون تاریخی است.

وی افزود: میرزا کوچک وجهه فوق العاده مذهبی دارد و این بر ما جوانان امروز که غرق در داده های متراکم دشمن هستیم بسیار مهم است. دهخدا درباره میرزا کوچک می گوید میرزا را دیده ام، او سربازی بی نهایت شجاع بود. او در نهایت اعتقاد به اسلام و در همان حد وطن پرست بود. او دفاع از وطن را از این بابت که اسلامی بود واجب می دانست. نماز و روزه او هیچ وقت ترک نمی شد. این ها را دهخدایی می گوید که عقبه کمونیستی دارد. دهخدا ادامه می دهد: میرزا همه کارها را با استخاره قرآن انجام می داد. (میرزا دائم الذکر بود و در بیشتر عکسها تسبیح به دست به بود).

این پژوهشگر ادامه داد: موافق و مخالف میرزا کوچک او را شخصیتی اسلامی و معتقد معرفی کرده اند. دوره ابتدایی زندگی میرزا در گیلان بوده است و در رشت دوره طلبگی خود را شروع کرده است. در این مقطع گیلان دروازه ورود ایران به اروپا بود و در گیلان کنسولگری عثمانی، فرانسه، انگلیس و روسیه وجود داشت. ناصرالدین شاه هم برای رفتن به اروپا از گیلان عبور کرده است. در دوره مشروطه وقتی روس ها و انگلیسی ها وقتی به شهر رشت ریختند اینجا را غارت کردند.

حجت الاسلام عبداللهی، درباره علت نامگذاری پل عراق را عبور از حوزه شهر دانست و ادامه داد: در واقع پل عراق به معنی کشور عراق نبوده است بلکه سرحدات شهر را مشخص می کند. مرحوم آیت الله سید عبدالوهاب ضیابری، استاد میرزا کوچک جنگلی بوده است. روس های تزاری به خانه ایشان حمله کردند و کتاب های نفیس کتابخانه ایشان را آتش زدند. همین کارهایی که روس های تزاری در گیلان کردند انگلیسی ها هم انجام دادند. وقتی روس ها برای انقلاب بلشویکی فرار کردند و انگلیس ها برای رفتن به سمت نفت باکو در رشت دست به غارتگیری زدند و کتاب خانه ها را هم نابود کردند.

وی با اشاره به سخنان رهبر انقلاب در دیدار با جوانان گیلانی در سال ۸۰ گفت: حضرت آقا می فرمایند مهم ترین مشکل جوانان امروز بحث هویت است. در سال ۲۵۰ هجری در شهر صنعا، جوانان گیلانی برای استقرار حکومت علوی تلاش می کنند. مردم گیلان همواره قوی و مسلح بوده اند. حضرت آقا می فرمایند مرزهای البرز با زور شمشیر باز نشد. بلکه با محبت اهل بیت (ع) باز شده است. خدمات گسترده آل بویه در جغرافیای ایران و اسلام بی نظیر است. شعار اشهد ان علی ولی الله و سینه زنی ها را همین آل بویه راه انداختند. عضدالدوله دیلمی در کشور پل های زیادی ساختند. این ها هویت مردم گیلان و ایران هستند.

این محقق و پژوهشگر ادامه داد: امروز هم شهید مرتضی حسین پور شلمانی داریم که صدها نفر از جوانان عراقی و سوری زیر نظر او می جنگیدند. ایشان با یک موتور سیکلت شخصی که همان جا با پول شخصی خریده بود کار می کرد. ایشان اولین گروه مستقر در سامرا را برای دفاع از حرمین شریفین تشکیل داده بودند. شهید حسین پور، ذهن بسیار خلاق و باهوشی داشتند و هویت ما هستند. حضرت آقا در جلسه خبرگان به شهیدی اشاره می کنند که وصیت کرده بود دوچرخه اش را بفروشند و هزینه اش را به آموزش و پرورش بدهند به این دلیل که شاید در دوران مدرسه خسارتی زده باشد؛ این شهید فرزند آیت الله امینیان گیلان بوده اند.

وی ادامه داد: ما صدها نمونه از الگوی کامل اسلامی داریم که هویت تاریخی ما هستند. ما چه زمانی می خواهیم امثال حسین قمی (حسین پور شلمانی) را بشناسیم. پدافندی که ایشان در سامرا مستقر کرده است بی نظیر است. گیلانی در سامرا مورد عزت و احترام هستند. اگر چنین شخصیتی را استان های دیگر داشتند کل فتح های جبهه عراق و سوریه را به نام خودشان ثبت می کردند.

عبداللهی گفت: میرزا حدود ۵ سال توسط روس ها تبعید شده بود اما در دوران تبعید هم به گیلان به صورت مخفیانه رفت و آمد داشت و در سال سوم تبعید که میرزا قدرت و نفوذ بیشتری داشت روس پیام داده بودند که میرزا شرارت نکند!

این پژوهشگر تاریخ معاصر با اشاره به برخی اسناد تاریخی به جا مانده از میرزا درباره استقلال ایران گفت: اینکه برخی میرزا کوچک را متهم به جدایی طلبی می کنند در واقع کتاب ها را برعکس می خوانند. میرزا در ابتدا و انتهای نهضت بارها بر استقلال ایران تأکید کرده است و حدود دو ماه قبل از شهادت هم در مرقومه ای، هدف از نهضت جنگل را حفظ استقلال ایران اعلام کرده بود. در این دوره حکومت مرکزی نداریم و ایرانی هم وجود ندارد و میرزا تأکید کرد شما همه ایران را گرفته اید ولی ما نمی خواهیم گیلان هم دست شما باشد. بلکه ما ابتدا گیلان و بعد کل ایران را از شما خواهیم گرفت و حکومت ملی تشکیل خواهیم داد.

حجت الاسلام عبداللهی ادامه داد: وقتی بلشویک ها به میرزا نامه می نویسند میرزا خودش برای بررسی میدانی به آنجا رفت و دید آن ها قائل به مالکیت خصوصی نبودند در حالی که اسلام قائل به این موضوع نیست.

مسئول مؤسسه رنگ ایمان با بیان اینکه ما در شعائر می لنگیم و میرزا می خواست شعائر را تقویت کند، گفت: میرزا در نهضت جنگل مراکز فسق و فجور را بست، همانطور که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مراکز فسق و فجور بسته شد. حضرت آقا می فرمایند میرزا کوچک مینیاتوری از جمهوری اسلامی ایجاد کرده بود. یکی از تطبیقات نهضت جنگل و جمهوری اسلامی، قوانین آن ها بود. آن ها برای جرائم بر اساس احکام اسلامی، دادگاه های مستقل تشکیل داد که از این حیث هم مشابه جمهوری اسلامی بوده است.

وی با اشاره به قیام سال ۱۳۰۵ شمسی آیت الله رسولی گفت: علمای زیادی قبل از انقلاب مجاهدت کردند و شهدای زیادی دادیم تا انقلاب اسلامی در سال ۵۷ به پیروزی رسید. نهضت جنگل میرزا با ۱۴ اسلحه در جنگل تولمات آغاز شد. انگلییسی ها در این زمان با توپ و تانک و هواپیما با میرزا کوچک می جنگید. هم روس ها و هم انگلیسی ها به میرزا پیشنهاد دادند که حکومت ایران به تو می دهیم و تو از نهضت جنگل دست بکش اما میرزا کوچک به دنبال سازش با بیگانه نبود بلکه استقلال را برای ایران می خواست.

این پژوهشگر تاریخ معاصر با بیان اینکه احسان الله خان بهایی، نهضت جنگل را به فضاحت کشید و بعدها علیه میرزا کوچک کودتا کرد، گفت: میرزا در ادبیاتی محکم به انگلیسی ها می گوید: من را تطمیع و تکلیفم کردند اما تسلیم نشدم، این ها من را از وصول به مقصودم باز نخواهد داشت. وجدانم به من امر می کند در استخلاص وطنم کوشش کنم. چرا که نمی توانم مملکتم را در بازار بورس لندن به دشمن نجس بفروشم» و ادامه می دهد: «اشخاصی که دارای شرافت قومی نیستند ملاقات کردن با آن ها از قاعده عقل بیرون است. بین ما و شما خدا حکم می کند».

وی افزود: بعد یک استاد دانشگاه در تلویزیون می گوید ما از قیام میرزا درس مذاکره گرفته ایم! همانطور که رئیس جمهور سابق از قیام عاشورا درس مذاکره گرفت! کجای قیام عاشورا و نهضت جنگل درست مذاکره است؟ همانطور که منافقین علیه نهضت جنگل شمشیر کشیدند در انقلاب اسلامی هم همین اتفاق می افتد.

وی ادامه داد: میرزا حتی در توافق نامه با روس ها آورده است روس ها حق ندارند کمونیست را در ایران تبلیغ کنند. می گوید حق ندارید نیروی بیشتری به ایران بیاورید. در این توافق می نویسد حق ندارید مالکیت خصوصی در ایران را دچار خدشه کنید. میرزا با دست خالی به دو ابرقدرت زمان خود یعنی روس ها و انگلیسی ها «نه» می گوید.

مسئول مؤسسه رنگ ایمان با تأکید بر مطالعه کتاب «تاراج بزرگ» و اشاره به اینکه رضاخان با دست انگلیس در ایران به حکومت رسید ادامه داد: یک ریال از پول نفت ایران تا ۱۳۲۰ به داخل ایران نیامد. نحس ترین حکومت ایران حکومت رضاخان بوده است. تنها پادشاهی که انگلیسی ها خودشان او را آوردند و خودشان بردند رضاشاه بود.

وی با بیان اینکه قدمت ساختمان شهرداری رشت کمتر از ۱۰۰ سال است گفت: این ساختمان چند بار تخریب و بازسازی شده است و معماری آن بومی نیست و از کشور روسیه گرفته است و باید درباره هویت سازی و معماری شهری مان بازآفرینی شود.

حجت الاسلام عبداللهی ادامه داد: حضرت آقا فرمود میرزا کوچک سوخت و ساخت. وقتی ما نام میرزا را می شنیدیم انرژی می گرفتیم. در نامه های ابتدا و انتهای نهضت جنگل که توسط میرزا نگارش شده است بر حفظ استقلال ایران تأکید شده است. میرزا کوچک در سبزه میدان رشت، حکومت جمهوری اعلام می کند. میرزا ابتدا به مزار شهید دکتر حشمت رفت و این شباهت دیگر انقلاب اسلامی و انقلاب میرزا بوده است چرا که امام خمینی هم ابتدا به مزار شهدا رفت و در آنجا سخنرانی کرد.

مدیر موسسه رنگ ایمان با بیان اینکه یکی از ضعف های ما در گیلان و ایران در مسائل هویتی است گفت: گسست نسلی عمیقی در دوران ما وجود دارد و باید این گسست نسلی با شناخت هویت واقعی جبران شود.
وی افزود: جمهوری میرزا دو بار رفت و برگشت داشت. یک بار حدود ۴۵ روز طول کشید اما به دلیل بد رفتاری های بلشویک های همراه نهضت جنگل با مردم به حالت اعتراض علیه بلشویک ها به جنگل رفت. آش بلشویک ها انقدر شور شده بود که خود روس مأمور شده بودند که نیروهای احسان الله خان را از شهر بیرون کنند.

وی با تشبیه بنی صدر و بازرگان به احسان الله خان در حکومت میرزا کوچک گفت: اگر حضرت امام متهم به خوشبینی است میرزا کوچک هم متهم به خوشبینی است اما طبق اسناد تاریخی، این اتهام به میرزا و امام (ره) وارد نیست چرا که میرزا در اعتراض به عملکرد بلشویک ها به جنگل رفت. امام هم فرمودند هیچ وقت با بازرگان و بنی صدر موافق نبودند.

حجت الاسلام عبداللهی با اشاره به به فتح رشت در دوران انقلاب مشروطه اظهار کرد: قبل از فتح تهران در انقلاب مشروطه، رشت فتح شد و بسیاری از علما و مبارزان در این دوره به شهادت رسیدند از جمله وکیل العلما در همین دوره اعدام شد. در مسیر فتح تهران، میرزا کوچک از قزوین می خواست در اعتراض به رفتار همراهان انقلاب برگردد اما بنا به دلایلی برنگشت. در تهران هم در اعتراض به برخی رفتارهای غیرمتعارف هیچ مسئولتی در این دوره نمی پذیرد. بعدها میرزا از این جریان به کلی دست کشید و به دروس دینی خود ادامه داد.

نظرات شما